Geven

Voorstel

Kijk: we benaderen het leven in deze maatschappij nu vooral vanuit een consumptief, kapitalistisch en politiek oogpunt. Alles is te koop. Geluk: daar heeft iedereen recht op. Je leven is maakbaar. En de overheid: die kunnen we verantwoordelijk stellen voor al onze problemen. Klinkt heel aantrekkelijk. Maar toch ook best wel saai.

Maar ik heb een ander voorstel.

Shakespeare zei al: “All the world’s a stage”. En er zijn nog zo wat uitspraken.

Maar laten we dat nu eens even heel serieus nemen.

Zullen we doen alsof we een rol krijgen in het leven, die we zo goed mogelijk moeten spelen? Misschien wel verschillende rollen. Dus verkleedpartijen in de coulissen, snel schakelen tussen het een en het ander.

Het enige verschil met het echte theater is dat je tekst niet vastligt en dat je niet weet wat er komen gaat. Je mag zelf keuzes maken: dat is de Vrije Wil.

Maar die rollen: die kan je niet teruggeven. Die heb je. Je moet spelen met de kaarten die je toebedeeld krijgt. (die je hebt gekregen van God, van het leven, van je moeder en vader, van je voorouders, van je kind, van je familie, van je land: wie of wat je die rollen gegeven heeft, maakt dan niet zo uit, maar eenmaal gegeven, blijft gegeven) Daarmee moet je het doen: dus het spel zo goed mogelijk spelen.

Dan heb je een heel ander soort verantwoordelijkheid.

Dan maak je keuzes op basis van je eigen geweten en je eigen moraal, die passen bij je rol en niet bij een goed geoliede maatschappij of hoe jouw cultuur aankijkt tegen een ‘goed’ mens. Want een toneelstuk zonder schurk, of zonder gevecht of een conflict is een heel saai toneelstuk.

Je rol goed spelen, betekent dan ook niet persé dat je altijd recht hebt op geluk. Je lijden zo goed mogelijk spelen, is: er helemaal ingaan, het helemaal ervaren.

Geld en bezit krijgen dan ook een hele andere betekenis: want wat voor effect heeft het wel of niet dingen kopen op je rol, op de andere rollen en op jouw functie in het verhaal.

Het woord ‘geven’ krijgt dan hopelijk ook weer zijn oorspronkelijke betekenis.

Het valt mij namelijk op dat ‘geven’ een heel complex gegeven is geworden in deze maatschappij. Omdat het ego hoogtij viert, gaat het vaak nl. helemaal niet om geven. Het zijn transacties geworden. Met (algemene) voorwaarden. Win-win situaties. ‘Voort wat hoort wat’. ‘Nu ben ik aan de beurt!’. Moreel witwassen.’ Kijk eens wat een goed persoon ik ben: ik geef zoveel’.

Dat is geen ècht geven. Dat is geven met als doel om vervolgens te nemen.

En dat wat we gekregen hebben, lijken we ook niet echt te ontvangen.

“Ik heb er niet gevraagd om geboren te worden!”. Nee, daar heb je niet om gevraagd. Het is je gegeven.

Bovendien kun je je afvragen of je leven wel echt van jou is en dat je er dus mee kan doen wat je wil. Want een rol krijgen, betekent ook een verantwoordelijkheid hebben voor het geheel: alles wat je doet, heeft effect op de andere rollen en op het verhaal, dat leven heet.

Dan zijn we ook meteen bij het gegeven dat je niet alleen voor jezelf bestaat, maar dat je leven onlosmakelijk verbonden is met andere levens. Dan hoeven we dus ook niet meer allerlei spirituele oefeningen te doen om te ervaren dat alles en iedereen 1 is. Dat is dan meteen duidelijk. Het betekent ook niet dat je altijd iets van je leven hoeft te maken, zelf ‘de slingers moet ophangen’ bijvoorbeeld. Als iemand in de rouw is, past het beter om dikke zwarte gordijnen dicht te doen, lijkt mij. Iemand die een rol speelt die in de rouw is en vervolgens feestend door de straten gaat, vind ik niet een heel goede invulling aan zijn rol geven. Dat kan trouwens wel: er bestaat geen goed of slecht. Dat het goed of slecht is, wat je gedaan hebt, zal achteraf pas blijken. Moreel witwassen kan dus ook niet meer.

Het betekent tevens dat je het niet altijd leuk hoeft te vinden, wat je wordt gegeven. Het maakt niet uit, want je kan het ook weer weggeven! Dus als je je leven zo teleurstellend vindt, of zelfs niet te dragen zo moeilijk, kan je je leven in dienst stellen van iemand anders. Dat kan: dat is een mogelijkheid. Dat lijkt iedereen te zijn vergeten. Want je ego opgeven: kan dat wel? Ja, dat kan dus.

En het paradoxale is: als je ècht geeft. Onvoorwaardelijk. Niet vanuit je ego, maar bv. vanuit je hart (wat kinderen nog zo vanzelfsprekend doen): dat is heerlijk. Dat is geluk, dat is helemaal in het hier-en-nu, dat is verbinding, dat is rijkdom, dat is een goed leven!

Ach ja, zomaar een voorstel mensen!