zin

Ik las altijd de rubriek ‘Zinvol leven’ van Fokke Obbema in de Volkskrant. Opvallend is dat op de vraag wat de zin van het leven is, vaak meta wordt geantwoord. Wat het woord ‘zin’ betekent, en of het wel een zinvolle vraag is. Het lijkt een zeer ingewikkelde vraag om een eenduidig antwoord op te geven. Het klinkt ook soms alsof ze zich ergeren aan de vraag. Alsof je met lege handen staat, als je er geen religieus antwoord op hebt.

Toen vroeg ik me af, wat ik dan zou antwoorden. Op de Grote Zinvraag. Waar filosofen en religieuze wetenschappers al eeuwen over nadenken en schrijven. Waarom zou ik me daaraan wagen? Ik ben niet religieus opgevoed. Mijn vader had zich zelfs tegen het geloof gekeerd en vond elke vorm van geloof ‘ volksverlakkerij’. Ik heb ook niet op het randje van de dood gestaan zoals Fokke Obbema. Ook heb ik niet zoiets mensonterends meegemaakt als de Holocaust, zoals psychiater Viktor Frankl, die daardoor het prachtige ‘ Zin van het bestaan’ kon schrijven.

Mijn dochter van 9 jaar gaf het briljante antwoord: de zin van het leven schrijf je zelf.

Ok, die schrijf ik dan zelf.

Is het zo simpel dan, dat je er gewoon zin in hebt? En wil ik alleen maar de zin ontdekken, omdat ik lange tijd depressief was en me afvroeg hoe ik de dag moest doorkomen?

Dieren denken niet na over de zin van het leven. Waarom mensen wel? Wat heeft dat voor zin? Is dat allemaal onzin, zoals Maarten ’t Hart beweert in een reactie op het gebundelde boek ‘Zinvol Leven’ van Fokke Obbema?

‘God is dood’ zei Nietzsche en Max Weber heeft het over de onttoverring van de wereld. Wat overblijft is kille wetenschap. Kwantummechanica, chaostheorie: willekeur en toeval. Nadenken over de zin van het leven is hopeloos ouderwets. Een overblijfsel van de evolutie. Zoals ons staartbeen. Je hebt er helemaal niks aan. Tijdverdrijf. Computers en robots gaan alles overnemen. De mens wordt almaar virtueler. De aarde en de natuur gaan kapot. De mens verhuist naar de ruimte.

Nee dus. Ik weiger mee te gaan in deze enge science-fiction.

Het menselijk leven heeft zin. Het menselijk leven heeft iets bijzonders, iets goddelijks, iets ongrijpbaars, iets magisch en betoverends. Het gaat niet om wat het voor zin heeft, maar hoe het zin heeft. Zoals ik ergens las: we moeten Chineser gaan denken, meer in ‘hoe’ dan in ‘wat’.

Een mens kan het leven als zinvol ervaren. Dat is de zin van het leven. Een mens kan het leven betekenis geven, waarde toekennen. Dat is mooi en ontroerend.

Voor mij persoonlijk waren de momenten dat ik mijn dochters ter wereld bracht, magische en betoverende momenten. Totaal zinvol. Omdat ze zo mooi waren. Zo sprookjesachtig. Zo ontroerend.